اسید کلریدریک 37 درصد USP چیست؟
اسید کلریدریک (Hydrochloric acid) یک محلول آبی از گاز هیدروژن کلرید (HCl) است. اسید کلریدریک 37 درصد USP یک محلول با غلظت 37 درصد وزنی/وزنی از HCl است که مطابق با الزامات استاندارد USP (فارماکوپه ایالات متحده) تولید و عرضه میشود. این استاندارد به معنای آن است که این اسید کلریدریک از نظر خلوص، کیفیت و سایر مشخصات، الزامات سختگیرانهای را برآورده میکند و برای استفاده در کاربردهای دارویی، غذایی و آزمایشگاهی مناسب است.
ویژگیهای اسید کلریدریک 37 درصد USP:
* **ظاهر:** مایع شفاف و بیرنگ یا کمی زرد
* **بو:** بوی تند و زننده
* **غلظت:** 37 درصد وزنی/وزنی (حدود 12 مولار)
* **چگالی:** حدود 1.19 گرم بر میلیلیتر
* **خلوص بالا:** دارای حداقل میزان ناخالصیها و مطابق با الزامات USP
کاربردهای اسید کلریدریک 37 درصد USP
اسید کلریدریک 37 درصد USP کاربردهای گستردهای در صنایع مختلف دارد، از جمله:
* **صنایع دارویی:**
* به عنوان یک ماده اولیه در تولید برخی داروها
* تنظیم pH در فرآیندهای تولید دارو
* به عنوان یک معرف در آزمایشهای دارویی
* **صنایع غذایی:**
* به عنوان یک عامل اسیدیکننده در تولید برخی مواد غذایی
* هیدرولیز پروتئینها و نشاستهها در فرآوری مواد غذایی
* تمیز کردن و ضدعفونی کردن تجهیزات فرآوری مواد غذایی (البته باید با دقت و طبق دستورالعملهای بهداشتی استفاده شود)
* **صنایع شیمیایی:**
* تولید مواد شیمیایی آلی و معدنی
* به عنوان یک کاتالیزور در واکنشهای شیمیایی
* تنظیم pH در فرآیندهای شیمیایی
* **آزمایشگاهها:**
* به عنوان یک معرف در آزمایشهای شیمیایی و بیوشیمیایی
* تنظیم pH در محلولها
* تهیه نمونهها برای تجزیه و تحلیل
* **صنعت آب و فاضلاب:**
* تنظیم pH آب و فاضلاب
* خنثیسازی پسابهای قلیایی
روش سنتز و ساخت اسید کلریدریک
اسید کلریدریک را میتوان به دو روش اصلی سنتز کرد:
**1. روش سنتز مستقیم (سوزاندن هیدروژن):**
این روش شامل سوزاندن مستقیم گاز هیدروژن (H₂) در گاز کلر (Cl₂) است. واکنش حاصل بسیار گرمازا است و گاز هیدروژن کلرید (HCl) تولید میشود.
```
H₂ (g) + Cl₂ (g) → 2 HCl (g)
```
سپس گاز HCl تولید شده در آب جذب میشود تا محلول اسید کلریدریک به دست آید. این روش معمولاً برای تولید اسید کلریدریک با خلوص بالا استفاده میشود.
**مراحل:**
1. **تهیه گازهای هیدروژن و کلر:** گاز هیدروژن معمولاً از الکترولیز آب یا از فرآیندهای پتروشیمیایی به دست میآید. گاز کلر نیز معمولاً از الکترولیز محلولهای کلرید سدیم (آب نمک) تولید میشود.
2. **سوزاندن هیدروژن در کلر:** گازهای هیدروژن و کلر در یک محفظه احتراق مخصوص با یکدیگر واکنش داده و HCl تولید میکنند. این واکنش بسیار گرمازا است و نیاز به کنترل دقیق دما دارد.
3. **جذب HCl در آب:** گاز HCl تولید شده از طریق یک سیستم جذب (مانند یک برج جذب) عبور داده میشود که در آن با آب تماس پیدا کرده و در آن حل میشود. با کنترل غلظت HCl در آب، میتوان محلول اسید کلریدریک با غلظت مورد نظر (مانند 37 درصد) را تولید کرد.
4. **تصفیه و کنترل کیفیت:** اسید کلریدریک تولید شده ممکن است حاوی ناخالصیهایی باشد. برای تولید اسید کلریدریک USP، لازم است که محلول تصفیه شده و از نظر خلوص و سایر مشخصات، مطابق با الزامات USP باشد.
**2. روش تولید به عنوان محصول جانبی (روش غیر مستقیم):**
این روش معمولاً در فرآیندهای تولید مواد شیمیایی دیگر، به ویژه در فرآیندهای کلرزنی ترکیبات آلی، رخ میدهد. در این فرآیندها، اتمهای کلر جایگزین اتمهای هیدروژن در ترکیبات آلی میشوند و HCl به عنوان یک محصول جانبی تولید میشود.
به عنوان مثال، در فرآیند تولید وینیل کلراید (ماده اولیه برای تولید PVC)، HCl به عنوان یک محصول جانبی تولید میشود:
```
C₂H₄ + Cl₂ → C₂H₃Cl + HCl
```
سپس HCl تولید شده جمعآوری و در آب جذب میشود تا اسید کلریدریک تولید شود.
این روش معمولاً برای تولید اسید کلریدریک با خلوص پایینتر استفاده میشود.
**مراحل:**
1. **جمعآوری گاز HCl:** گاز HCl تولید شده به عنوان محصول جانبی از فرآیندهای شیمیایی جمعآوری میشود.
2. **جذب HCl در آب:** گاز HCl از طریق یک سیستم جذب عبور داده میشود که در آن با آب تماس پیدا کرده و در آن حل میشود.
3. **تصفیه و تغلیظ (در صورت نیاز):** اسید کلریدریک تولید شده ممکن است حاوی ناخالصیهایی باشد و غلظت آن ممکن است کمتر از مقدار مورد نظر باشد. در این صورت، محلول تصفیه و تغلیظ میشود تا اسید کلریدریک با خلوص و غلظت مورد نظر به دست آید.
**تفاوتهای اصلی بین روشهای سنتز مستقیم و غیر مستقیم:**
| ویژگی | روش سنتز مستقیم (سوزاندن هیدروژن) | روش تولید به عنوان محصول جانبی (غیر مستقیم) |
| --------------- | ------------------------------------- | --------------------------------------------- |
| خلوص محصول | معمولاً بالاتر | معمولاً پایینتر |
| کنترل فرآیند | کنترل دقیقتر | کنترل کمتر |
| هزینه تولید | ممکن است بالاتر باشد | ممکن است پایینتر باشد |
| وابستگی به فرآیند | مستقل | وابسته به سایر فرآیندهای شیمیایی |
**ساخت آزمایشگاهی:**
در آزمایشگاه، میتوان اسید کلریدریک را با حل کردن گاز HCl در آب تهیه کرد. گاز HCl را میتوان از واکنش اسید سولفوریک غلیظ با یک کلرید فلزی (مانند کلرید سدیم) به دست آورد:
```
H₂SO₄ (l) + NaCl (s) → NaHSO₄ (s) + HCl (g)
```
گاز HCl تولید شده را میتوان از طریق یک لوله شیشهای به داخل آب هدایت کرد تا در آن حل شود و اسید کلریدریک تولید شود.
نکات ایمنی:
* هنگام کار با اسید کلریدریک، حتماً از تجهیزات حفاظت فردی مناسب (مانند عینک ایمنی، دستکش و روپوش آزمایشگاهی) استفاده کنید.
* از استنشاق بخارات اسید کلریدریک خودداری کنید.
* اسید کلریدریک را با احتیاط رقیق کنید و همیشه اسید را به آرامی به آب اضافه کنید، نه برعکس.
* اسید کلریدریک را در ظروف مناسب و در مکانی خنک و دارای تهویه مناسب نگهداری کنید.
استفاده از اسید کلریدریک در پزشکی
اسید کلریدریک رقیق شده (معمولاً با غلظت حدود 0.4 تا 0.5 درصد) گاهی اوقات در پزشکی برای درمان برخی از اختلالات گوارشی که با کمبود اسید معده (هیپوکلریدریا) همراه هستند، استفاده میشود. با این حال، این استفاده باید تحت نظر پزشک و با احتیاط انجام شود، زیرا مصرف بیش از حد اسید کلریدریک میتواند باعث آسیب به مری و معده شود.
**مواردی که در آن ممکن است اسید کلریدریک رقیق شده در پزشکی استفاده شود:**
* **هیپوکلریدریا:** وضعیتی که در آن معده به اندازه کافی اسید کلریدریک تولید نمیکند.
* **سوء هاضمه:** در برخی موارد سوء هاضمه ناشی از کمبود اسید معده.
* **کمک به جذب مواد مغذی:** اسید کلریدریک برای جذب برخی از مواد مغذی، مانند ویتامین B12 و آهن، ضروری است.
**مهم:** خوددرمانی با اسید کلریدریک به هیچ عنوان توصیه نمیشود و میتواند خطرناک باشد. قبل از مصرف هر گونه مکمل یا دارو، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
قیمت و فروش اسید کلریدریک 37 درصد USP
قیمت اسید کلریدریک 37 درصد USP بسته به عوامل مختلفی مانند مقدار سفارش، شرکت تولید کننده، خلوص و بستهبندی متفاوت است. به طور کلی، قیمت این ماده در مقایسه با سایر مواد شیمیایی صنعتی نسبتاً پایین است. برای اطلاع از قیمت دقیق و خرید اسید کلریدریک 37 درصد USP، میتوانید با شرکتهای تولید کننده و توزیع کننده مواد شیمیایی تماس بگیرید یا به وبسایتهای فروش آنلاین مواد شیمیایی مراجعه کنید.
نکات مهم در هنگام خرید اسید کلریدریک:
* مطمئن شوید که محصول دارای گواهی USP است و از یک شرکت معتبر تهیه شده است.
* به تاریخ تولید و انقضای محصول توجه کنید.
* برگه آنالیز (COA) محصول را بررسی کنید تا از خلوص و کیفیت آن اطمینان حاصل کنید.
* شرایط نگهداری و حمل و نقل محصول را از فروشنده سوال کنید.
اطلاعات عمومی اسید کلریدریک 37 درصد USP
Chemical formula: HCl |
Molar Mass: 36.46 g/mol |
Appearance: Colorless liquid |
Density: 1.18 g/cm3 (20 °C) |
Solub. in water: Soluble (20 °C) |
Melting point: -40 °C |
Boiling point: 110 °C |
Flash point: 11°C |
Storage temp.: Below +30 °C |
Cautions: Corrosive |
R: 34-37 |
S: 26-36/37/39-45 |
HS-No.: 2806 10 00 |
EC-Index-No.: 231-595-7 |